Diyetisyen Mahsun Fırat Demir – Modern Beslenmenin Gölgesinde, Bağırsak Ve Beyin Sağlığı

Yeni dönemde beslenme sistemlerinin hızla değişmesi, hazır ve ultra işlenmiş gıdaların günlük yaşamda daha fazla yer edinmesi, ev yemekleri kültürünün ve geleneksel tarımsal üretimin giderek azalması, toplumun genel sağlık profilini de doğrudan etkileyen önemli bir dönüşüm oluşturuyor.

Beslenme yalnızca enerji alımından ibaret değildir. Tükettiğimiz gıdaların içeriği, gastrointestinal sistemin işleyişi, bağırsak mikrobiyotasının çeşitliliği, mide ve bağırsakların fizyolojik dengesi, metabolik yanıtlar ve inflamatuvar süreçlerle yakından ilişkilidir. Özellikle yüksek oranda işlenmiş, rafine karbonhidrat içeren, posa ve doğal gıda çeşitliliği açısından yetersiz beslenme modellerinin yaygınlaşması, sindirim sisteminin doğal dengesini olumsuz etkileyebilmektedir.

Buna kronik stres, düzensiz uyku, fiziksel aktivitenin azalması ve öğün düzenindeki bozulmalar da eklendiğinde, sindirim sistemi ile sinir sistemi arasındaki çift yönlü iletişimin, yani bağırsak-beyin ekseninin de göz ardı edilmemesi gerekir.

Özellikle migren ve vertigo gibi tekrarlayan baş ağrısı ve baş dönmesi semptomları yaşayan bireylerde beslenme tek başına bir tedavi yöntemi olarak görülmemelidir. Ancak kişinin semptomlarını tetikleyebilecek beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi ve bireysel ihtiyaçlara uygun bir beslenme düzeninin oluşturulması önemlidir.

Bu nedenle mevsiminde yetişen tarım ürünlerine, sebze ve meyvelere, yeterli posa içeren besinlere, kaliteli protein kaynaklarına ve mümkün olduğunca az işlenmiş gıdalara yeniden kıymet vermemiz gerekiyor.

Toprakla, mevsimle ve gerçek gıdayla kurduğumuz bağ yalnızca kültürel bir mesele değildir. Gıda çeşitliliği, besin kalitesi, mikrobiyota çeşitliliği ve sürdürülebilir beslenme açısından da büyük önem taşır.

Sağlıklı beslenme artık yalnızca ne kadar yediğimiz üzerinden değerlendirilmemelidir. Ne tükettiğimiz, ne sıklıkta tükettiğimiz, gıdanın ne kadar işlendiği, uyku düzenimiz, stres düzeyimiz, fiziksel aktivitemiz ve gastrointestinal sistemimizin verdiği yanıt birlikte değerlendirilmelidir.

Çünkü metabolik ve gastrointestinal sağlığı korumak yalnızca bir diyet listesi uygulamak değildir. Yaşam biçimimizi fizyolojik ihtiyaçlarımızla yeniden uyumlu hale getirmek, gerçek gıdaya yeniden değer vermek ve bedenimizin verdiği sinyalleri doğru okumaktır.